Werkgever moet verschil maken tussen zzp’er en medewerker in loondienst

Sinds 1 mei 2016 is de Wet deregulering beoordeling arbeidsrelaties (DBA) van kracht. Met deze wet vervalt de Verklaring Arbeidsrelatie (VAR). Werkgevers krijgen een grotere verantwoordelijkheid als het gaat om het inschatten van de arbeidsrelatie met zzp’ers. En de Belastingdienst gaat controleren.
Bas Stel van Wijsman & Somers legt uit waar werkgevers rekening mee moeten houden.

Zelfstandigen zonder personeel (zzp’ers) kunnen voor bedrijven een waardevolle tijdelijke aanvulling zijn op de eigen medewerkers.Ze brengen vaak specifieke kennis en ervaring mee die binnen de onderneming niet of onvoldoende aanwezig is. Daarnaast hebben ze bij diverse andere bedrijven in de keuken gekeken. Daardoor kijken ze met een frisse blik naar ingesleten procedures die wellicht te verbeteren zijn.

Zzp’ers zijn ook financieel interessant. Ze regelen zelf hun pensioen en verzekeringen, ze vragen geen vakantiegeld, en als ze ziek zijn, kost dat de ondernemer geen ziektegeld. Bovendien, zo blijkt uit de ZZP Barometer, melden zzp’ers zich drie keer minder ziek dan hun collega’s in loondienst. En dat is weer goed voor de continuïteit van het project waar ze aan werken.

De keerzijde is dat veel zzp’ers wel dat label dragen, maar eigenlijk geen zzp’er zijn. In de bouw zijn in de slechte jaren veel mensen ontslagen om als zzp’er tegen een lagere vergoeding hetzelfde werk te doen. Hetzelfde gebeurde bij PostNL, waar bezorgers gedwongen werden als zelfstandige hun werk te doen. De Wet DBA heeft mede tot doel dergelijke constructies tegen te gaan.

Verschil werknemer en zzp’er

“De nieuwe wet maakt de opdrachtgever medeverantwoordelijk voor de fiscale kwalificatie”, zegt Bas Stel. Hij is adviseur bij Wijsman & Somers, de tak van Luba Uitzendbureau die werving en selectie verzorgt van hoger personeel voor interim werk en detachering. Steeds vaker gaat het hierbij ook om zzp’ers die op projectbasis bij een klant een opdracht uitvoeren.

“Op grond van een aantal criteria moet worden beoordeeld of een zzp’er zich onderscheidt van een reguliere werknemer”, zegt Stel.“Zo is de zzp’er als opdrachtnemer verantwoordelijk voor het goed
uitvoeren van de opdracht. Hij deelt zijn werkzaamheden zelfstandig in, zonder toezicht of leiding van de opdrachtgever. Daarnaast kan de opdrachtnemer ook voor andere opdrachtgevers werken.”

Opdrachtgever en opdrachtnemer kunnen hun relatie vastleggen in een overeenkomst. Daarmee voorkomen ze dat de Belastingdienst later op de stoep staat om premies en belastingen te innen.Hiervoor zijn diverse modelovereenkomsten opgesteld, die te downloaden zijn op de website van de Belastingdienst. Er zijn overeenkomsten voor verschillende doeleinden en branches.

Juridisch kloppend

“Het grote voordeel van die modelovereenkomsten is dat ze juridisch kloppen”, zegt Stel. “Er staan gemarkeerde passages in die je niet mag veranderen, bijvoorbeeld over de gezagsverhouding
en het feit dat de zzp’er meerdere opdrachtgevers mag hebben. Andere passages kun je wel aanpassen aan de situatie. De getekende overeenkomst is geldig. Je hoeft hem niet vooraf voor te leggen aan de Belastingdienst.”

Partijen kunnen ook zelf een overeenkomst opstellen, maar dat is juridisch wel ingewikkeld. Bovendien moet je de Belastingdienst bij een eigen overeenkomst wél om goedkeuring vragen. Heb je die goedkeuring eenmaal, of gebruik je een modelovereenkomst, dan is er voor vijf jaar zekerheid over de arbeidsrelatie.

Het uitgangspunt is daarbij wel dat de zzp’er werkt zoals in de overeenkomst omschreven staat. “Het is niet zo dat je er bent als je maar tekent”, zegt Stel. “De Belastingdienst heeft aangekondigd
dat ze gaat handhaven. Al is nog onduidelijk hoe ze dat gaan doen. Bovendien ligt de bewijslast bij de Belastingdienst, en dat zal in veel gevallen nog best ingewikkeld zijn.”

Overigens is een overeenkomst niet verplicht, zoals ook een VAR dat niet was. In sommige gevallen is het overduidelijk dat er geen sprake is van werknemerschap. Bijvoorbeeld als een tekstschrijver
op zijn eigen kantoor aan een website werkt terwijl zij ook nog een paar klussen heeft voor andere opdrachtgevers. Maar een overeenkomst geeft wel zekerheid.

De Wet DBA is sinds 1 mei van dit jaar geldig. Er geldt een overgangsperiode tot 1 mei 2017. Tot die tijd zal de Belastingdienst nog niet streng controleren. Dat betekent niet dat werkgevers niets hoeven te doen. Ze hebben, zo staat te lezen op de website van de Belastingdienst, een inspanningsverplichting om de relatie met zzp’ers zodanig vorm te geven dat er een duidelijk onderscheid is met werknemers in loondienst.

Intermediair

Wijsman & Somers is gespecialiseerd in werving en selectie van hoogopgeleid talent voor alle functies binnen logistiek en industrie. Vaak gaat het hierbij om professionals die als zzp’er werken. “Als we een opdracht krijgen, gaan we op zoek naar de beste kandidaat”, zegt Stel uit. “We hebben hiervoor ons eigen netwerk en onze contacten in de markt.”

Als een geschikte kandidaat gevonden is, introduceert Wijsman & Somers deze bij de opdrachtgever. “Als het gaat om een zzp’er, kijken we direct of de opdracht past in de richtlijnen van de Wet DBA, en of een overeenkomst nodig is. Hierbij zoeken we altijd naar de beste oplossing. Wijsman & Somers kan optreden als intermediair. De zzp’er factureert dan aan ons, de opdrachtgever rekent met ons af, en wij dragen verder de risico’s.”

Die risico’s vallen voor Wijsman & Somers overigens wel mee, aldus Stel. “Wij zorgen dat we onze zaken goed op orde hebben. We maken heldere afspraken over de te verrichten werkzaamheden en de omstandigheden waaronder ze verricht moeten worden. Het moet duidelijk zijn dat de zzp’er niet hetzelfde doet als reguliere medewerkers. Als het niet past binnen de kaders van een modelovereenkomst, kunnen we eventueel andere dienstverlening inzetten, zoals detachering.”

De inzet van zzp’ers kan een verrijking zijn voor een bedrijf, weet Bas Stel. Hansel Salades in Zaandam haalde via Wijman & Somers een ict’er in huis voor een automatiseringsproject. “Een interimmer is productiever en brengt bovendien een frisse kijk”, zegt office manager Eveline van Ewijk. “Iemand van buiten kan anders tegen de dingen aan kijken. Vragen stellen over wat voor ons vanzelf spreekt. Dat levert soms interessante eyeopeners op.”

Meer nieuws

1 4 110